چرا افسرده می شویم_ قسمت سوم - عدم تعامل فکری و جهل و غفلت ادمی
عدم تعامل فکری و جهل و غفلت ادمی
ریشه بسیاری از ناملایمات، مشکلات و سختی های زندگی و بطور کلی بدبختی ما ، غفلت و جهل و عدم تفکر و عقل است. گاهی اوقات تنها اندکی بی توجهی و غفلت و جهل کافی است تا باعث غم و اندوه، رنج و مشقت، شکست و افسردگی ما شود. مسلما انسانی که نسبت به مشکلات و ناملایمات زندگی خود بی توجه و غافل می شود، انسانی که نسبت به خود غافل می شود، بدبختی و بیچارگی خود را تضمین میکند. یکی از بدترین و مخرب ترین غفلت ها، غفلت نسبت به خداوند است که باعث شقاوت و سیاهی قلب میگردد و انسان را در مسیر انحراف و گناه و فلاکت سوق می دهد. تمامی گناهان ما از همین غفلت و جهل و نادانی ما نشات و سرچشمه می گیرند. يكى از راههاى مبارزه با غفلت، يادآورى هدفاصلى است.
ملاك ارزش اعمال انسان آگاهى و قدرت تفکر و عقل است. هر قدر كارهاى انسانآگاهانهتر باشد، و انسان نسبتبه كار خود توجه بيشتر و شناختبيشتر داشته باشد آن كار انسانىتر است و هر اندازه كار به انگيزه غرايز و اميال حيوانى كه طبعا در آنها شناخت و آگاهى هم كمتر است انجام گيرد آن كار حيوانىتر است وانسان را به خصیصه حیوانی نزدیکتر می کند.
مظاهر غفلت و ناآگاهى در زندگى انسان فراواناست، اما مهمترین مظهر، غافل شدن از خود و خداست.
فراموش کردن هدف، از مظاهر دیگر غفلت و عدم تعالی فکری است. خيلىوقتها به جايى رسيديم كه فراموش كردهايم كه اصلا براى چه حركت كرده بوديم ، یا رابطه ای را شروع می کنیم که حتی نمی دانیم برای چه به این رابطه دلخوش کرده ایم و هدف ما از ان چیست؟
اميرالمؤمنين حضرت علی عليه السلام مىفرمايد: "غفلت، گمراهى جان است ". از مناجات شعبانيه نيز استفاده مىشود كه غفلت، چرك جان آدمى است.
غفلت و جهل ما نسبت به روابط و مسائل مهم زندگی، باعث نابودی و تباهی انها میگردد. بعنوان مثال، زمانی که در زندگی خود با مشکلی مواجه می شویم، در اکثر مواقع نسبت به ان غافل و بی توجه هستیم و اجازه می دهیم تا مشکل بعدی نیز از راه برسد و بدینگونه زمانی فرا می رسد که این مشکلات روی هم تلنبار شده اند و هیچ راه فرار و یا نجاتی نداریم و در نهایت باعث بدبختی ، سرخوردگی و افسردگی ما می شود. مسلما اگر ما شیوه و روش مناسبی را با استعانت از عقل و خرد و اگاهی در زمان مواجهه با مشکلات و سختی های زندگی اتخاذ کنیم ، نه تنها بهتر و سریعتر می توانیم بر انها غلبه کنیم بلکه هر یک از این مشکلات و سختی ها تجربیات و دستاوردهای تازه و درسی جدید را برای ما به ارمغان خواهند داشت. به عقیده من، بی توجهی و سهل انگاری در روابط زناشویی آفتی است که زندگی ما را فلج می کند.
جهل و غفلت و سهل انگاری زندگی ما را فلج می کند و احساس گناه را در ما تقویت می کند. بر عکس ان اگاهی و فکر و علم باعث غنی تر شدن زندگی و رشد ما می شود.
بزرگترین و بهترین سرمایه هر کسی، عقل اوست. امام علی علیه السلام به زیبایی می فرمایند : "غنی ترین غنا، عقل است ". انسانی که از عقل و توانایی تفکر خود استفاده می کند، کمتر به مشکل و مانعی برخورد می کند.
شرط اصلی و اساسی برای دستیابی به غنای مادی و معنوی تنها عقل است. و می توان اینگونه از بیان زیبای مولای متقیان تفسیر کرد که عامل تمامی بدبختی ها و فلاکت انسان، فقر عقلی ، عدم تعالی فکری و جهل و غفلت است.
انسانی که غافل و نادان نیست، انسانی که از لحاظ فکری و عقلی غنی و بی نیاز است، بهتر عشق می ورزد، بهتر زندگی می کند و بهتر به موفقیت نائل میگردد. چنین فردی با استعانت از عقل و اگاهی می تواند بر مشکلات و سختی های زندگی غلبه کند، انسانی شاد و سرزنده باشد، کمتر گناه کند، و از دیگران خوشبخت تر باشد. و در نهایت انسانی که از خود و خدای خود غافل نمی ماند، انسانی که عاقل و اگاه است هرگز مایوس و ناامید نمی شود، زندگی اش از کیفیت بیشتری برخوردار است ، غمگین و افسرده نمیشود و سرخورده و شکسته نمی شود. اگر می بینید که فلان کس از وضعیت مادی و یا موقعیت اجتماعی بهتر و مناسبی بهره مند و برخوردار است، این نشانه این است که حتما از عقل خود بهتر استفاده کرده است( صرفنظر از این که موقعیت اجتماعی برتر بعضی از افراد بر اساس بی عدالتی ، ضایع کردن حق دیگران یا باند بازی و امثال اینها بوده است).
با بهره گیری از قدرت تفکر و عقل و اگاهی انسان قادر است زندگی مادی و معنوی خود را بهتر شکوفا کند و کیفیت زندگی خود را بالا ببرد و ان را غنی تر سازد. و بطور کلی همه عوامل افسردگی ذکر شده به عقیده من، به میزان عقل و آگاهی و غفلت و جهل ما بستگی دارد.
اگر ما انسانی هوشیار و اگاه باشیم و از لحاظ فکری و عقلی رشد کرده باشیم در همه موارد و جنبه های زندگی رشد و ترقی خواهیم کرد. بعنوان مثال مشکلات و سختی های زندگی را بهتر و سریعتر حل و فصل خواهیم کرد، عشقمان ماندگار و پایدارتر خواهد بود، و به پیشرفت ها و موفقیت های بیشتری نائل خواهیم شد. اما بر عکس ان غفلت و جهل باعث تباهی و ذلت و در نهایت افسردگی و شکست و سرخوردگی و غیره خواهد شد.